��oj 514   21.03.2017
прва страница линкови контакт
Најнов број
Импресум
Маркетинг
Архива
Пребарај
Дали случајот ќе заврши во Врховниот суд? Таму е можна одлука 4:4, според односот на силите. Тогаш ќе остане во важност одлуката на понискиот суд
Луѓето од типот на (Никола) Љубичиќ (Стане) Доланц, (Бранко) Микулиќ, (Бранко) Мамула и сличните беа лоша замена за воено политичкото биро што постоеше претходно. Тие повеќе не беа сонувачи, идеалисти. Новиот тим е главно составен од себични, интригантни типови на луѓе алчни на власта

ВЛАДИМИР ВЕЛЕБИТ: НАЈИНТРИГАНТНИТЕ ДЕТАЛИ ОД ЖИВОТОТ НА ПРВИОТ ТИТОВ ДИПЛОМАТ (8)

Луѓето од типот на (Никола) Љубичиќ (Стане) Доланц, (Бранко) Микулиќ, (Бранко) Мамула и сличните беа лоша замена за воено политичкото биро што постоеше претходно. Тие повеќе не беа сонувачи, идеалисти. Новиот тим е главно составен од себични, интригантни типови на луѓе алчни на власта

Велебит се вратил во дипломатијата во 1951 година кога донел воена помош од САД за ЈНА. Наишол на воодушевувањето кај Тито и тој ообарал заради тајн ост коресподенцијата со Американците да ја води лично тој. Велебит пишуива дека тоа не го посакувал, но го прифатил молкум. Американците не поставиле било какви услови, за разлика од Русите, кои претходно ужасно ги уценувале Југословени и се однесувале како шефови. Тоа со мисијата на Велебит ја смени историјата. Една година подоцна, како амбасадор во Рим, Велебит ја добил како гостинка младата партизанка од Лика - Јованка Будисављевиќ.

"Таа - вели Вера Велебит - дојде кај нас во Рим во 1952 година. Беше потребно за да добие од нас лекции во врска со однесувањето во високата политика, едни длабоко класни општества. Таа беше многу интелигентна жена. Кога се сретнав со неа, таа беше делуваше магично. Влатко и јас не знаевме дека таа треба да стане сопруга на Тито, дека тој веќе ја избрал. Влатко во еден миг се посомнева во тоа, ама јавно не говореше. Јованка имаше селски образи и најпрвин требаше да се негува и тука се постигна зачудувачки напредок."

Како точно младата партизанка од Лика станала жена на југословенскиот комунистички лидер не е сосема јасно. За тоа нема одговор во мемоарите. Според една верзија, веднаш по завршувањето на Втората светска војна, министерот за внатрешни работи Александар Ранковиќ побарал од неговите републички секретари да му испратат доверливи групи на девојки за работа во кабинетот на Маршал. Од 50 кандидатки, Ранковиќ наводно зел пет девојки и му ги претставил лично на Тито а нему му се допаднала партизанката Јованка Будисављевиќ, на возраст од 24 години. Оваа верзија е потврдена од страна на генералот Ѓоко Јованиќ, кој бил на чело на југословенската контраразузнавачката служба, според кого изборот практично го направил Ранковиќ и ѕпј му предложил на Тито прдлог кој овој не можел да го одбие.

Друга верзија тврди дека Јованка ја избрал Иван Стево Крајачиќ, поранешен комесар на НКВД за Југославија, од каде што најверојатно доаѓа една приказна која кажува како Јованка како советски шпион.

Следната верзија, овој пат од страна на поранешниот генерал на ЈНА Марјан Крањц, кажува дека му е Јованка доделена на маршалот во 1945 година како хигиеничарка, задолжени за контрола на персоналот, храната,чистотата и здравјето. По смртта на Титовата голема љубов Даворјанка Пауновиќ во 1946 година, Јованка, според Крањц, станала лична секретарка на Тито, односно негова љубовница.

Значи шест години до 1952 година, Јованка беше член на животната средина како недефиниран улогата на љубовница и секретарка.

Запрашан како тој дошол до нивната разделба, Велебит вели:

- Мислам дека тоа беше принуден чин, изигран од УДБА, армијата и Стане Доланц. Тие веќе имаа претходно подигнат меѓу Тито и Јованка. Таа долго време не може да го сруши. Пред смртта Тито во Љубљана побарал да и дозволат да се видат ама другите не се согласиле со тоа".

Во извадоци излегоа претходно многу епизоди за средби со личности кои Владимир Велебит, еден од најзначајните дипломати од втората половина на 20 век ги напишал, тогаш тајно, дури и за братот на Степинац, со кого бил во лов пред војната а кого усташите го стрелале! Секако има епизоди и за големите фигури на светската политика, како и за домашните актери на најзначајние собитија.

Луѓето од типот на (Никола) Љубичиќ (Стане) Доланц, (Бранко) Микулиќ, (Бранко) Мамула и сличните беа лоша замена за воено политичкото биро што постоеше претходно. Немаше разликата помеѓу нив, без оглед колку е спротивен нивниот карактер, бидејќи нивните намери и амбиции биле исти. Се тискаа околу Тито да ги постигнат своите себични цели, да ги задоволи своите амбиции. Тие повеќе не беа сонувачи, идеалисти. Новиот тим е главно составен од себични, интригантни типови на луѓе алчни на власта. Каков бил нивниот однос кон мене се гледа во фактот што набргу не припаѓав на кругот на најблиските советници и соработници на Тито.

Врската помеѓу мене и Тито во повоениот период ја одржуваше Јованка Броз, додека таа се 'уште живееше со Тито. Нас не врзуваше нејзиното пријателство со Вера. Мојата сопруга лесно го минуваше протоколот околу Јованка. Како што реков, додека нејзиниот брак со Тито траеше, таа редовно не покануваше и никогаш не не заборави. Со раскинувањето на бракот се срушија и нашите односи со Тито. Неговата нова камарила бараше и тука беше успешна таа да прекине со сите свои претходни пријатели. И Тито се промени многу, и тоа е негова штета. Постојано беше опкружен со интриганти и ласкавци, па тој некое време започна да им верува, ако не на сите, тогаш барем во еден добар дел на оние кои му служеа. Некогаш не можеш да покажеш доволно силен отпор кон таквите кои не го заслужуваат тоа со своите способности. Јас не сум психолог или психијатар, па знам да ги објасни длабоките промени што се случија во Титова личност. Но несомнено е дека се случи таква промена и дека Тито во седумдесеттите години не личеше на оној од пред или за време на војната.

(продолжува во следниот број)